Skip to content
CalcGospel 國際數學圖譜
返回

IAL 2023 Jan Q9

A Level / Edexcel / FP2

IAL 2023 Jan Paper · Question 9

(a) Given that x=t12x = t^{\frac{1}{2}} determine, in terms of yy and tt ,

(i) dydx\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x}

(ii) d2ydx2\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}x^2}

(5)

(b) Hence show that the transformation x=t12x = t^{\frac{1}{2}} , where t>0t > 0 , transforms the differential equation

xd2ydx2(6x2+1)dydx+9x3y=x5(I)\begin{align*} x\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}x^2} - (6x^2 + 1)\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x} + 9x^3y =\,& x^5 \qquad \text{(I)}\\[2mm] \end{align*}

into the differential equation

4d2ydt212dydt+9y=t(II)\begin{align*} 4\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}t^2} - 12\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} + 9y =\,& t \qquad \text{(II)}\\[2mm] \end{align*}
(2)

(c) Solve differential equation (II) to determine a general solution for yy in terms of tt .

(5)

(d) Hence determine the general solution of differential equation (I).

(1)

解答

(a)(i)

Given x=t12x = t^{\frac{1}{2}}, we can differentiate with respect to tt:

dxdt=12t12    dtdx=2t12\begin{align*} \frac{\mathrm{d}x}{\mathrm{d}t} = &\,\frac{1}{2}t^{-\frac{1}{2}}\\[4mm] \implies \frac{\mathrm{d}t}{\mathrm{d}x} = &\,2t^{\frac{1}{2}} \end{align*}

By the chain rule:

dydx=dydtdtdx=2t12dydt\begin{align*} \frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x} = &\,\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} \frac{\mathrm{d}t}{\mathrm{d}x}\\[4mm] = &\,2t^{\frac{1}{2}}\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} \end{align*}

(a)(ii)

To find the second derivative, we differentiate dydx\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x} with respect to xx:

d2ydx2=ddx(2t12dydt)=dtdxddt(2t12dydt)=(2t12)[2(12t12dydt+t12d2ydt2)]=(2t12)(t12dydt+2t12d2ydt2)=2dydt+4td2ydt2\begin{align*} \frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}x^2} = &\,\frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}x} \left( 2t^{\frac{1}{2}}\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} \right)\\[4mm] = &\,\frac{\mathrm{d}t}{\mathrm{d}x} \frac{\mathrm{d}}{\mathrm{d}t} \left( 2t^{\frac{1}{2}}\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} \right)\\[4mm] = &\,(2t^{\frac{1}{2}}) \left[ 2\left(\frac{1}{2}t^{-\frac{1}{2}}\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} + t^{\frac{1}{2}}\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}t^2}\right) \right]\\[4mm] = &\,(2t^{\frac{1}{2}}) \left( t^{-\frac{1}{2}}\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} + 2t^{\frac{1}{2}}\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}t^2} \right)\\[4mm] = &\,2\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} + 4t\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}t^2} \end{align*}

(b)

Substitute xx, dydx\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x}, and d2ydx2\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}x^2} in terms of tt into differential equation (I):

xd2ydx2(6x2+1)dydx+9x3y=x5t12(2dydt+4td2ydt2)(6t+1)(2t12dydt)+9t32y=t52\begin{align*} x\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}x^2} - (6x^2 + 1)\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}x} + 9x^3y = &\,x^5\\[4mm] t^{\frac{1}{2}} \left( 2\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} + 4t\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}t^2} \right) - (6t + 1)\left( 2t^{\frac{1}{2}}\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} \right) + 9t^{\frac{3}{2}}y = &\,t^{\frac{5}{2}} \end{align*}

Since t>0t > 0, divide the entire equation by t12t^{\frac{1}{2}}:

2dydt+4td2ydt22(6t+1)dydt+9ty=t24td2ydt2+2dydt12tdydt2dydt+9ty=t24td2ydt212tdydt+9ty=t2\begin{align*} 2\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} + 4t\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}t^2} - 2(6t + 1)\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} + 9ty = &\,t^2\\[4mm] 4t\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}t^2} + 2\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} - 12t\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} - 2\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} + 9ty = &\,t^2\\[4mm] 4t\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}t^2} - 12t\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} + 9ty = &\,t^2 \end{align*}

Divide by tt:

4d2ydt212dydt+9y=t\begin{align*} 4\frac{\mathrm{d}^2y}{\mathrm{d}t^2} - 12\frac{\mathrm{d}y}{\mathrm{d}t} + 9y = &\,t \end{align*}

This matches differential equation (II).

(c)

To solve (II), first solve the corresponding homogeneous equation to find the complementary function (CF):

4m212m+9=0(2m3)2=0m=32 (repeated root)\begin{align*} 4m^2 - 12m + 9 = &\,0\\[4mm] (2m - 3)^2 = &\,0\\[4mm] m = &\,\frac{3}{2} \text{ (repeated root)} \end{align*}

So the complementary function is yc=(At+B)e32ty_c = (At + B)\mathrm{e}^{\frac{3}{2}t}.

For the particular integral (PI), assume yp=at+by_p = at + b. Differentiating gives yp=ay_p' = a and yp=0y_p'' = 0. Substitute into (II):

4(0)12(a)+9(at+b)=t9at+(9b12a)=t\begin{align*} 4(0) - 12(a) + 9(at + b) = &\,t\\[4mm] 9at + (9b - 12a) = &\,t \end{align*}

Equate the coefficients: For tt: 9a=1    a=199a = 1 \implies a = \frac{1}{9}. For the constant: 9b12a=0    9b=12(19)    9b=43    b=4279b - 12a = 0 \implies 9b = 12\left(\frac{1}{9}\right) \implies 9b = \frac{4}{3} \implies b = \frac{4}{27}.

So the particular integral is yp=19t+427y_p = \frac{1}{9}t + \frac{4}{27}. The general solution in terms of tt is:

y=(At+B)e32t+19t+427\begin{align*} y = &\,(At + B)\mathrm{e}^{\frac{3}{2}t} + \frac{1}{9}t + \frac{4}{27} \end{align*}

(d)

To find the general solution for differential equation (I), substitute t=x2t = x^2 back into the solution from part (c):

y=(Ax2+B)e32x2+19x2+427\begin{align*} y = &\,(Ax^2 + B)\mathrm{e}^{\frac{3}{2}x^2} + \frac{1}{9}x^2 + \frac{4}{27} \end{align*}